خدمات اپتومتری

اپتومتری

*اپتومتری*، تخصصی است که بر تشخیص، درمان غیرجراحی و مدیریت اختلالات بینایی تمرکز دارد. اپتومتریست‌ها (متخصصان اپتومتری) مراقبین اولیه سلامت چشم هستند و خدمات گسترده‌ای ارائه می‌دهند که فراتر از تجویز عینک می‌رود. از معاینات رایج اپتومتری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
🔸تست‌های بینایی:
اندازه‌گیری حدت بینایی (Visual Acuity)
ارزیابی میدان بینایی (Visual Field Test) با دستگاه پریمتری برای تشخیص نقص‌های محیطی
ارزیابی دید رنگی (Color Vision Test)با تست ایشی‌هارا (Ishihara) برای تشخیص کوررنگی.

🔸رفرکشن (Refraction):
تعیین نوع و میزان عیوب انکساری* و تجویز ابزارهای اصلاحی مانند عینک و لنز تماسی

🔸تجویز و فیتینگ وسایل کمک‌بینایی
الف) عینک انتخاب فریم و لنز بر اساس سبک زندگی (تک‌کانونی، دوکانونی، پروگرسیو)
ب) لنزهای تماسی
نرم (Soft): روزانه یا فصلی
سخت (RGP): برای آستیگماتیسم بالا یا قوز قرنیه (Keratoconus).
لنزهای درمانی: اسکلرال، هیبرید، ارتوکراتولوژی (Ortho-K برای کنترل میوپی کودکان).

نکته: تهیه لنز تماسی بدون مشورت با اپتومتریست و چشم‌پزشک خطرناک است و ممکن است منجر به عفونت، زخم قرنیه یا حتی نابینایی شود. هشدار: لنز رنگی بدون نسخه هم خطرناک است! حتی اگر نمره نداشته باشید.
ج) وسایل کم‌بینایی (Low Vision Aids) ذره‌بین‌های دستی/پایه‌دار، تلسکوپ، سیستم‌های CCTV، نرم‌افزارهای بزرگ‌نمایی.

🔸غربالگری بیماری‌ها:
شناسایی زودرس گلوکوم، کاتاراکت، دژنراسیون ماکولا و رتینوپاتی دیابتی. توصیه: بزرگسالان هر ۲ سال یک‌بار و افراد بالای ۶۰ سال یا دارای بیماری‌های زمینه‌ای سالانه معاینه شوند.
🔸 مدیریت بیماری‌های چشمی (غیرجراحی)
اپتومتریست‌ها می‌توانند بسیاری از بیماری‌ها را بدون ارجاع به جراح مدیریت کنند
🔸درمان آمبلیوپی (تنبلی چشم)
🔸کنترل میوپی (نزدیک‌بینی)
🔸توانبخشی بینایی (Vision Therapy)
برنامه‌های تمرینی برای: انحرافات چشمی اختلالات همگرایی/واگرایی
🔸پایش فشار چشم (تونومتری)
🔸انواع عکس برداری از جمله عکس برداری شبکیه و عصب بینایی


*عیوب انکساری (Refractive Errors) به اختلالاتی گفته می‌شود که در آن‌ها، نور به‌درستی روی شبکیه (لایه حساس به نور در پشت چشم) متمرکز نمی‌شود. این مشکل معمولاً به دلیل شکل غیرعادی قرنیه، عدسی یا طول کره چشم ایجاد می‌شود و منجر به تاری دید می‌گردد. انواع اصلی عیوب انکساری عبارتند از:
۱. نزدیک‌بینی (Myopia)
نور قبل از رسیدن به شبکیه متمرکز می‌شود (معمولاً به دلیل طویل بودن کره چشم یا انحنای زیاد قرنیه). علائم: دید نزدیک واضح، اما دید دور تار.
۲. دوربینی (Hyperopia یا Hypermetropia)
نور پشت شبکیه متمرکز می‌شود (به دلیل کوتاه بودن کره چشم یا انحنای کم قرنیه). علائم: دید دور معمولاً واضح، اما دید نزدیک تار (ممکن است در سنین بالاتر هر دو تار شود).
۳. آستیگماتیسم (Astigmatism)
انحنای نامنظم قرنیه یا عدسی باعث می‌شود نور در چند نقطه متمرکز شود (به جای یک نقطه). علائم: دید تار یا اعوجاج‌دار در همه فواصل
۴. پیرچشمی (Presbyopia)
کاهش انعطاف‌پذیری عدسی چشم با افزایش سن (معمولاً پس از ۴۰ سالگی ایجاد مشکل میکند)، که توانایی تمرکز روی اشیای نزدیک را مختل می‌کند. علائم: نیاز به دور کردن کتاب/تلفن برای خواندن؛ خستگی چشم. در تصحیح این مسئله میتوان از عینک دوکانونی (Bifocal)، تدریجی (Progressive) و یا لنزهای تماسی مولتی فوکال در صورت نیاز بهره برد
انجام معاینات اپتومتری برای تشخیص زودرس مشکلات بینایی، عیوب انکساری، تنبلی چشم و بیماری‌های چشمی ضروری است.
*چه زمانی باید معاینه اپتومتری انجام داد؟*
نوزادان: در صورت تولد طبیعی، معاینه غربالگی در ۶ ماهگی
کودکان: قبل از ورود به مدرسه معاینه کامل در حدود سه سالگی (سن ۱–۵ سال)
بزرگسالان: هر ۱–۲ سال (یا سالانه بعد از ۴۰ سالگی)
علائم هشدار: تاری دید، دوبینی، چشم‌درد، لکه‌های شناور، کاهش دید محیطی. فواصل بالا توصیه کلی است و ممکن است بر اساس عوامل خطر (سابقه خانوادگی، بیماری‌های سیستمیک مانند دیابت، یا علائم) تغییر کند. همیشه با اپتومتریست یا چشم‌پزشک مشورت کنید

با تشکر از همکاری اپتومتریست محترم سرکار خانم مهناز میرجلیلی